رفتن به بالا

نشریه ای برای فرهیختگان کرمانشاه

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶
  • السبت ۸ جماد ثاني ۱۴۳۹
  • 2018 Saturday 24 February

طبابت و سایر شقوق خدمت در حوزه سلامت هنوز و هم چنان حرفه اند . شان حرفه ای طبابت آن گونه است که گاهی جای مصداق و مفهوم عوض می شود چنان که گاه برعکس، حرفه مندی را با مولفه های طبابت تعریف می کند. به بیان دیگر بسیاری از مردمان وقتی می خواهند حرفه را بشناسند و مفهومش را از آسمان انتزاع به فرش انضمام بکشانند، انگشت به سوی طبابت می برند و آن را نشانه می آورند . از این رو اهل سلامت، نه تنها متولیانِ شان و اعتبار علوم پزشکی اند بلکه باید از “مفهوم حرفه” نیز پاسداری کنند . از همین رو آنگاه که اعتبار طبابت در حاشیه یا حادثه ای مخدوش می شود انگار مفهوم عام حرفه ، فرو می ریزد.

ده ملاحظه به بهانه انتخابات نظام پزشکی

دکتر حمیدرضا نمازی
عضو هیئت علمی گروه اخلاق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

یکم. طبابت و سایر شقوق خدمت در حوزه سلامت هنوز و هم چنان حرفه اند . شان حرفه ای طبابت آن گونه است که گاهی جای مصداق و مفهوم عوض می شود چنان که گاه برعکس، حرفه مندی را با مولفه های طبابت تعریف می کند. به بیان دیگر بسیاری از مردمان وقتی می خواهند حرفه را بشناسند و مفهومش را از آسمان انتزاع به فرش انضمام بکشانند، انگشت به سوی طبابت می برند و آن را نشانه می آورند . از این رو اهل سلامت، نه تنها متولیانِ شان و اعتبار علوم پزشکی اند بلکه باید از “مفهوم حرفه” نیز پاسداری کنند . از همین رو آنگاه که اعتبار طبابت در حاشیه یا حادثه ای مخدوش می شود انگار مفهوم عام حرفه ، فرو می ریزد.

دوم. خطری که اهل سلامت و حرفه مندان علوم طب را تهدید می کند فروکاهش حرفه به شغل است. حرفه از آن رو حرفه است که مدام خود را پایش می کند و انگاره های خود به جامعه و انگاره های مردمان به خودش را تصحیح می کند. حرفه مندان بازآموزی مستمر – و نه صوری- می گذرانند تا مهارت و معرفتشان نو به نو شود . در کنار آن، اهل حرفه بیان و ادب و اخلاق خاص خود را دارند و سخت به تعهداتشان پایبندند. در دام اگرها نمی افتند و مثلا منتظران در بیمارستان یا مطب را با منتظران صف نانوایی مقایسه نمی کنند. تعهد حرفه مندان به اخلاق، حداکثری است. ما ممکن است در مواجهه با آنکه پشت چراغ قرمز بهای شیشه شوری بی اجازه اش را طلب می کند، مردد شویم که بی علت و بی دریغ ببخشیم یا محاسبه کنیم که کمک به آن فرد ممکن است تبعات ناپسند اجتماعی به بار آورد. این ها همه اخلاق فردی یا در بهترین حالت اخلاق شهروندی است. اما اخلاق حرفه ای طریقی دیگر دارد. ما در مقام حرفه مندان و در مواجهه با مراجعه کنندگان، حتی گاه باید منافع خودمان را در طٓبٓق درمان بگذاریم و از آن بگذریم تا دردی از دیگری بکاهیم.آنکه تعهداتی چنین را روا نمی دارد و آداب و شان حرفه ای را پاس نمی دارد یا حتی نو به نو شدن مهارت و معرفت طبیبانه اش را بر نمی تابد،حرفه را به شغل فروکاسته است

 

سوم. ما وقتی در مقام شغلیم، خدمت می رسانیم و به ازایش پول می گیریم. اما آنجا که بر آستان حرفه ایستاده ایم، خدمت می کنیم و در ازایش “اعتماد” می گیریم. پول، طفیل اعتمادی است که با مراقبت از جزیی ترین رفتارهایمان در ساحت طبابت، بذرش را پاشیده ایم. هر که کارد قصد گندم بایدش/ کاه خود اندر تبع می آیدش.

چهارم. حرفه ها تا زمانی رو به تعالی و پیشرفتند که خود بسنده باشند. مراد از خودبسندگی حرفه ای آن است که اهل حرفه منتظر نمانند تا دیگران از بیرون به تیغ نقدشان بکشند و شوخشان را به چشمشان بیاورند.خود ازریابی، خودافشاگری و خود مهاری، سه مولفه مهم حرفه اند. شاید فلسفه تشکیل سازمان نظام پزشکی همین باشد

پنجم. فلسفه سازمان نطام پزشکی اگر آن باشد “هنر” سازمان این است که توازن میان حقوق بیمار و حقوق طبیب برقرار کند. تردید نکنیم که در مقام حرفه ای، بیمار حق دارد و پزشک و داروساز و پرستار و … وظیفه! به دیگر سخن کفه ترازوی حقوق به سمت بیمار سنگینی می کند اما طبیبان و سایر خدمت رسانان سلامت نیز حقوق اساسی و مهمی دارند که البته به رسم اخلاق حرفه ای قرار نیست و نباید آن را از مراجعه کنندگان و بیماران طلب کنند بلکه قوانین ، ساختارها، ساز و کارهای فن آورانه و ممیزی منابع انسانی باید چنان شود تا حرمت حرفه ای حوزه سلامت پاس داشته شود و سلامت حرفه ای تضمین شود. درنگ بر این مهم لازم است که سلامتِ حوزه ی سلامت شرط مقدم بر سلامت مردمان است.

 

ششم. نظام پزشکی در همه جای جهان، همان گونه از نامش بر می آید نظم و نظام حوزه سلامت است و به همین دلیل سخت محتاج جدی گرفتن ملاحظات اخلاق سازمانی است. دقت کنیم که ارتباط درون سازمانی بر ارتباط برون سازمانی اولویت دارد. تنهاخانه های مرتب و آرام می توانند میهمان دعوت کنند و ضیافت نیکو به جا آورند. تقویت اخلاق سازمانی در همه مراکز حوزه سلامت و از جمله نظام پزشکی اولویتی اصولی و ضروری است

هفتم. چهار سال پیش از این، مثلا در شهر تهران، از میان سی و شش هزار واجد شرایط، حدود سه هزار و پانصد نفر یعنی کمتر از ده درصد مشارکت کرده اند. مشارکت پایین، سازمان نظام پزشکی را به اداره ای جهت رتق و فتق امور صنفی آن هم به حد محدود و البته به قدر مقدور کارمندان زحمتکشش فرو می کاهد. سازمان نظام پزشکی می تواند و باید از افق صنف فراتر رود و طبیبان را در گستره ی گسترده ی “حرفه ” لحاظ کند. این مهم در سایه ی مشارکت فراگیر محقق خواهد شد

هشتم. سایه ی سیاست بر طبابت گرچه ممکن است گاه در پیشبرد یا مدیریت برخی امور به کار آید اما در نهایت به گذاشتن استخوان سیاست لای زخم طبابت می ماند. سازمان نظام پزشکی به انقلاب ساختاری نیاز دارد تا شان حرفه ای، شان صنفی، شان قانونی، شان اخلاقی، شان اجتماعی و حتی شان سیاسی اهل سلامت، یک به یک قدر بیند و به جایش بنشیند. سیاسیون اگر هم به میدان می آیند ردایی دیگر بپوشند تا قامت سازمان نظام پزشکی فراتر از گفتمان های سیاسی باشد.

نهم. نظام پزشکی ، بیش از آنکه یک سازمان باشد یک مکتب است . مکتبی که از سالیان دراز معرف نمادهای سترگی بوده است که هر کدامشان کافی است تا اخلاق و تعهد و آداب طبابت و خدمت را غیر مستقیم نشانمان دهند. مکتب پزشکی ایران، بار گران آن همه نماد را بر دوش دارد. آنکه به میدان می آید باید دغدغه ای به گستردگی این پیشینه ی سترگ داشته باشد.

 

دهم. شرکت در انتخابات نظام پزشکی و رونق دادنش، تمرین ساختن سرنوشت است برای فارغ التحصیلان جوانی که در هیاهوی کار و کشیک، مسیر را مه آلود می بینند. به نظر، حتی مشارکت فعال در انتخابات نظام پزشکی به دانشجویان علوم پزشکی – که البته تا زمانی که به آستان طبابت نرسیده اند مجال انتخاب ندارند- نیز امید فردا می دهد و احیانا رخوت امروز را می ستاند. درنگ کنیم . ما ریزه خوار سفره ی اعتمادی هستیم که گذشتگانمان پهن کرده اند. همان ها که آجر به آجر پزشکی امروز را چیده اند. همان ها که منافع فردی را گذاشته بودند تا پزشکی در این دیار هم چنان اعتبار ” حرفه” و “اعتماد” بماند.

اخبار مرتبط

نظرات